Samentuin Het Wijveld

Op een zonnige ochtend gonst het van de activiteit op het Raak-Wijveld. Wat ooit een maïsveld was, is al drie jaar een samentuin vol groenten, kruiden, bloemen en fruitbomen. Maar wie goed kijkt, ziet dat er meer groeit dan planten.  ‘De samentuin is een plek waar ook mensen groeien’, zegt Dorine, een van de drijvende krachten achter het project. ‘We tuinieren samen, werken samen, en vooral: we genieten samen. Delen is het nieuwe vermenigvuldigen. Met veel handen krijg je hier veel gedaan.’

"Met veel handen krijg je hier veel gedaan" - Dorine, drijvende kracht

Dorine strooit compost tussen de planten, terwijl Koen een gieter vult met water. Even verderop zit Mieke op haar knieën. Ze plant met vaste hand nieuwe boontjes in de aarde. ‘Het blijft spannend of ze goed aanslaan’, glimlacht ze. ‘Maar zodra de eerste oogst zichtbaar is, springen we een gat in de lucht. Elke woensdag werk ik hier samen met andere leden van ’t Karwei. Het is heerlijk om in de natuur bezig te zijn. En als je geluk hebt, zie je zelfs een buizerd vliegen.’

Leren door te doen

Serres staan tussen de groenten, ajuinen en knoflook hangen te drogen in een beschutte hoek, en achteraan staan bijenkasten. ‘We zijn in 2017 begonnen op een perceel in de Eggerseelstraat’, vertelt Koen. ‘Het idee kwam van enkele leden van Raak, het vroegere KWB. Zij waren thuis al met moestuinbakken aan het experimenteren, maar wilden iets groters. Sinds drie jaar zitten we op dit terrein in de Hellestraat, dat we dankzij de gemeente twintig jaar lang mogen gebruiken.’

Vanaf het begin kregen ze begeleiding van Velt en ervaren tuiniers. ‘Omdat we van de Eggerseelstraat naar hier moesten verhuizen, konden we lessen trekken uit onze opstartfouten’, vertelt Dorine. ‘Nu werken we met een zaaiplan, structuur en genummerde bedden. Elke teelt heeft een verantwoordelijke, die het gewas goed leert kennen en zijn kennis doorgeeft. En voor sommige groenten die niet zo lang groeien - zoals aardbeien en asperges - houden we bij wie wat oogst. Zo blijft het eerlijk verdeeld.’

"Hier tuinieren is arbeidsintensief en rustgevend tegelijk”

Samen tuinieren, samen oogsten

De tuin werkt volgens de Velt-principes: ecologisch, duurzaam en in harmonie met de natuur. ‘We werken samen met de natuur in plaats van ertegen’, legt Koen uit. ‘We vermijden chemische bestrijdingsmiddelen en kunstmest, en we voeden de bodem met compost van Igean en bladgroen van de gemeente. We zetten in op biodiversiteit. Zo ontstaat een sterk en gezond ecosysteem. De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), het WWF en Cera waarderen dat en hebben onze samentuin financieel een duwtje gegeven.’

“We werken samen met de natuur in plaats van ertegen" - Koen, initiatiefnemer Het Wijveld

Het Wijveld is geen CSA-boerderij. ‘Bij CSA - Community Supported Agriculture - betaal je vooraf voor je oogstdeel en mag je zelf gaan plukken’, legt Koen uit. ‘Bij ons betaal je 120 euro lidgeld per jaar, maar daar staat tegenover dat je minstens drie uur per week actief meehelpt. Oogsten mag volgens behoefte. Met het lidgeld kopen we zaden, gereedschap en ander materiaal.’

‘Af en toe beginnen mensen met een te romantisch idee over tuinieren’, zegt Dorine lachend. ‘Maar het is hard werken: zaaien, wieden, oogsten … En vergeet niet dat je thuis de groenten eerst nog grondig moet schoonmaken omdat ze onder het zand zitten. Niet zoals die perfect gewassen exemplaren uit de supermarkt.’

Sociaal engagement

De samentuin wil niet alleen ecologisch, maar ook sociaal iets betekenen. Daarom is er een samenwerking met Arbeidszorgcentrum ’t Karwei. ‘Elke week komen enkele leden meehelpen in de tuin’, vertelt Dorine. ‘Ze zijn verantwoordelijk voor de peulvruchten. Zij mogen hier ook oogsten voor de producten die ze zelf maken, zoals bessen voor confituur. Wanneer er nog overschotten zijn, geven we die aan het Voedseldeelpunt van De Satelliet. Hoe groot de oogst is, hangt af van het weer, insecten, ziekten … Het is elk jaar afwachten.’

Ook zorgboerderij KINA, waar mensen met een kwetsbaarheid aan hun herstel werken, wordt betrokken. ‘Wij ondersteunen hen met kennis en praktische hulp en we wisselen plantgoed uit’, zegt Koen.

"Wanneer er nog overschotten zijn, geven we die aan het Voedseldeelpunt van De Satelliet." - Dorine

Van doorgewinterde tuinliefhebbers tot beginners: iedereen vindt zijn plek in Het Wijveld. Momenteel doen 27 gezinnen actief mee. Erna, die een jaar geleden met pensioen ging, vertelt: ‘Tijdens een opendeurdag was ik meteen verkocht. Sindsdien ben ik hier elke week. De tijd vliegt. Ik heb zelfs geleerd om eerst te oogsten voordat ik begin te werken, anders vergeet ik het gewoon.’ Ze lacht. ‘En ik heb al heel wat nieuwe groenten leren kennen. Zoals Corne de Gatte: een kronkelige aardappel, maar zó lekker in de oven!’

Ook Tom is enthousiast. Hij komt hier soms met zijn kinderen of hij komt gewoon naar het veld om van de rust te genieten. ‘Tuinieren heeft altijd in mijn vingers gezeten’, vertelt hij. ‘Sinds we op de grens met Mortsel wonen, is onze tuin kleiner. Hier krijg je een gratis sportabonnement: hier tuinieren is arbeidsintensief en rustgevend tegelijk. Ook wanneer ik vakantie heb gehad, kijk ik ernaar uit om terug te komen. Je kan altijd een babbeltje doen, maar zelfs wanneer je hier alleen zit, is het genieten!’
‍

Identikit

Opgestart: 2017
Adres: Hellestraat, 2530 Boechout
Online: Facebook
‍

‍(Tekst: Infomagazine Boechout - Beeld: Frederik Beyens)